• strict warning: Only variables should be assigned by reference in /home/gezondev/public_html/sites/all/modules/links/links_related.module on line 197.
  • strict warning: Only variables should be assigned by reference in /home/gezondev/public_html/sites/all/modules/links/links_related.module on line 433.
  • strict warning: Only variables should be assigned by reference in /home/gezondev/public_html/sites/all/modules/links/links.inc on line 1450.
  • strict warning: Only variables should be assigned by reference in /home/gezondev/public_html/sites/all/modules/links/links.inc on line 1450.

Metritis Mastitis en Agalactie syndroom (MMA)

 

  1. Ziekteverwekker
  2. Ziektebeelden
  3. Verspreiding
  4. Diagnose
  5. Behandeling en preventie
  6. Economische impact
  7. Veel gestelde vragen

 

Ziekteverwekker

De belangrijkste oorzaak van MMA bij de zeug zijn bacteriële infecties (o.a. E. coli, Klebsiella, …) waarbij gifstoffen worden vrijgesteld, maar ook niet infectieuze oorzaken (vb. voeding, management en omgevingsfactoren) kunnen een rol spelen.

<Terug naar boven>

 

Ziektebeelden

MMA wordt gekenmerkt door een agalactie of hypogalactie (geen of weinig melkproductie). Een metritis (baarmoederontsteking) en/of mastitis (uierontsteking) zijn hiervan meestal de oorzaak.

→ Symptomen bij de zeug:
- Koorts (> 39.3°C)
- Verminderde eetlust
- Lusteloosheid
- Uier: rood, hard, gezwollen en warm aanvoelend
- De zeug ligt op de uier en laat zich niet zuigen
- Vulva: witte tot etterige uitvloei

 → Symptomen bij de biggen:
- Onrust ten gevolge van te weinig melkopname
- Groeiachterstand
- Lager en ongelijk speengewicht
- Verhoogde uitval

<Terug naar boven>

 

Verspreiding

Er zijn verschillende wegen waarlangs een bacteriële infectie kan plaatsvinden:

  • Uit de omgeving:
    Bacteriën aanwezig in de stalomgeving kunnen via het tepelkanaal de uier infecteren of via de vulva de baarmoeder infecteren.
  • Via de baarmoeder:
    Een moeilijk geboorteproces, het vertraagd uitdrijven van de nageboorte, onhygiënische geboortehulp,… kan aanleiding geven tot een baarmoederontsteking.
  • Via de urinewegen:
    Urineweginfecties (vb. blaasontstekingen) verhogen de kans op uierontsteking en/of baarmoederontsteking.
  • Vanuit de darm:
    Rond het werpen wordt overgeschakeld van een drachtvoeder naar een (minder vezelrijk) lactatievoeder en wordt de voedergift afgebouwd. Als gevolg van het gedaalde vezelgehalte in het voeder en de verminderde voedergift zal de darmtransit vertragen en verhoogt de kans op constipatie. Hierdoor bestaat de kans op overgroei van minder gunstige darmbacteriën die via de bloedbaan in de uier terecht kunnen komen en daar ontsteking kunnen veroorzaken.

<Terug naar boven>

 

Diagnose

De diagnose is voornamelijk gebaseerd op klinische tekenen zoals daling van de voederopname, conditieverlies en onrust bij de biggen, koorts,… Regelmatige controle van de lichaamstemperatuur van de zeugen is van groot belang om het probleem vroegtijdig op te sporen. Wanneer de temperatuur boven de 39.3°C stijgt, dient er snel ingegrepen te worden.

<Terug naar boven>

 

Behandeling en preventie

PREVENTIE:

  •  Conditie van de zeugen

Zeugen die op het moment van het werpen te vet zijn hebben een verhoogd risico op een moeilijk geboorteproces (en dus metritis) en zullen kort na het werpen ook te weinig voeder opnemen. Door de verminderde voederopname zal de darmtransit stilvallen en bestaat de kans op overgroei van minder gunstige darmbacteriën die via de bloedbaan in de uier terecht kunnen komen en daar ontsteking kunnen veroorzaken.

  • Huisvesting

- Temperatuur in het kraamhok: let er op dat er geen grote temperatuurschommelingen zijn en dat de temperatuur niet te hoog is. Voor de zeugen is een temperatuur van 18 °C optimaal. Uiteraard moet er voor gezorgd worden dat in het biggennest een hogere temperatuur heerst die comfortabel is voor de biggen.
- Reiniging en ontsmetting: na elke ronde moeten de kraamhokken grondig gereinigd en gedesinfecteerd worden.
-
Douchen van de zeugen voor het overbrengen naar het kraamhok.
-
Mest regelmatig verwijderen achter de zeug

  • Geboorteproces

De kans op metritis verhoogt wanneer het geboorteproces te lang duurt. Daarom is voldoende toezicht tijdens het werpen noodzakelijk. Wanneer tijdens het geboorteproces assistentie moet worden verleend, moet er op gelet worden dat dit steeds op hygiënische wijze gebeurt (propere handschoenen, gewassen handen). Onderzoek heeft aangetoond dat de kans op metritis (baarmoederontsteking) verhoogt wanneer er tijdens het werpen moet ingegrepen worden.

  • Voeding

Bij zeugen met MMA wordt vaak constipatie waargenomen. Daarom is het belangrijk om voldoende vezelrijk voeder te verstrekken op het einde van de dracht. Vezelrijke voeders werken laxatief en kunnen MMA voorkomen.
Zorg er ook voor dat er voldoende zuiver drinkwater ter beschikking is van de zeugen. De drinknippels moeten een min. debiet van 2 liter/minuut hebben. Een verminderde beschikbaarheid van drinkwater werkt urineweginfecties in de hand en verhoogt dus de kans op MMA.
Ook de aanwezigheid van mycotoxines in het voeder worden in verband gebracht met een hogere incidentie van MMA.

 
 Foto: Een goede biest- en melkopname is de basis voor gezonde biggen

 

BEHANDELING:

→ Behandeling van de zeug

De behandeling van een zieke zeug bestaat uit 3 peilers:

  • Behandeling met antibiotica
    De antibiotica hebben tot doel de aanwezige kiemen af te doden, waardoor het herstelproces kan starten.
  • Behandeling met een ontstekingsremmer
    Door de infectie starten er ontstekingsreacties zoals pijn, zwelling en koorts. Het zijn deze symptomen welke verantwoordelijk zijn voor een verminderde melkproductie en het niet inschieten van de melk.
    Het onmiddellijke gebruik van een goede ontstekingsremmer wordt dan ook sterk aanbevolen. De negatieve gevolgen van het ontstekingsproces worden onderdrukt waardoor de zeug minder pijn en koorts heeft, de melkproductie zich herstelt en de biggen weer ongehinderd kunnen drinken. Het gebruik van een ontstekingsremmer is dus niet alleen goed voor de zeug maar ook voor de biggen.
  • Stimulatie van de melkproductie
    Aanvullend bij een antibioticabehandeling en behandeling met een ontstekingsremmer kan ook een oxytocine injectie gegeven worden om de melkproductie terug op gang te laten komen.

→ Behandeling van de biggen

  • Verhinderen van uitdroging door toediening van een elektrolyten oplossing.
  • Het energietekort ten gevolge van de verminderde melkopname trachten te compenseren door toedienen van een glucose oplossing of melkvervangers.

<Terug naar boven

 

Economische impact

MMA is een belangrijke oorzaak voor vervroegde afvoer van zeugen en dus voor een verhoogd vervangingspercentage in de zeugenstapel.
De belangrijkste economische schade wordt echter waargenomen bij de biggen. Door een verminderde biest- en melkopname is er een verhoogde biggensterfte in het kraamhok en zijn de tomen ongelijk, met veel kleine biggen.

<Terug naar boven>

 

Veel gestelde vragen

Hebt u een vraag over MMA, stuur ons dan een e-mail door te klikken op onderstaande link:

"contact"

<Terug naar boven>